هر عددی که سنجگر نشان میدهد، از یک منبع مشخص میآید — نه از تخمین. این صفحه دقیقاً میگوید آن منبع کجاست، هر چند وقت بهروز میشود، و وقتی خودِ قانون هم دو تفسیر دارد، سنجگر چه میکند.
هر ابزار سنجگر به مادهٔ قانونی یا استاندارد مرجعش ارجاع میدهد. ارقامی که سالانه تغییر میکنند — حداقل دستمزد، حق مسکن، پلههای مالیاتی — از بخشنامهٔ دستمزد شورای عالی کار و قانون بودجهٔ همان سال وارد میشوند، در یک نقطهٔ واحد نگهداری و همزمان بهروز میشوند. جایی که تفسیر قانونی مورد اختلاف است، هر دو حالت محاسبه و منبع هرکدام نشان داده میشود.
شش اصل، با مثال واقعی
-
هر ابزار یک منبع مرجع دارد
ابزارهای حقوقی به مادهٔ قانونی ارجاع میدهند و متن ماده در همان صفحه نقل میشود. مبدلها و ابزارهای غیرحقوقی، الگوریتم یا تعریف استانداردی را که استفاده میکنند اعلام میکنند.
نمونه: محاسبه اضافهکاری نرخ ۱٫۴ برابری را مستقیم از مادهٔ ۵۹ قانون کار میآورد و متن ماده پایین همان صفحه قابل خواندن است. -
ارقام متغیر، فقط از منبع رسمی
حداقل دستمزد، حق مسکن، بن کارگری و پایهٔ سنوات از بخشنامهٔ دستمزد شورای عالی کار میآیند. معافیت و پلههای مالیاتی از قانون بودجهٔ همان سال. فهرست کامل با لینک منبع رسمی هر رقم در صفحهٔ منابع قانونی.
نمونه: «محاسبه مالیات حقوق» (در دست ساخت) بهجای یک نرخ ثابت، از جدول کامل پلههای تصاعدی همان سال استفاده میکند — نه تقریب. -
بهروزرسانی سالانه، یکدست
همهٔ ثابتهای وابسته به سال در یک نقطهٔ واحد از کد نگهداری میشوند. وقتی بخشنامهٔ جدید منتشر میشود، همهٔ ابزارهای مرتبط همزمان بهروز میشوند — نه اینکه بعضی صفحات ارقام سال گذشته را نشان بدهند تا کسی متوجه شود و خبر بدهد.
-
سالهای گذشته حذف نمیشوند
در ابزارهایی که امکانش هست، سال محاسبه قابل انتخاب است — برای بررسی مطالبات گذشته یا بازبینی اسناد قدیمی. رقم سال جدید جای رقم سال قبل را پاک نمیکند.
-
در موارد اختلافی، هر دو نظر گفته میشود
بعضی جاها خودِ قانون یا رویهٔ اجراییاش محل اختلاف است. سنجگر در این موارد یک طرف را بهعنوان «واقعیت» جا نمیزند.
نمونه: در محاسبه اضافهکاری، اینکه آیا حق مسکن و بن در مبنای محاسبه میآیند یا نه محل اختلاف است. طبق تبصرهٔ ۳ مادهٔ ۳۶ قانون کار، مزایای رفاهی جزو «مزد ثابت» نیستند و نباید در مبنا بیایند — این رویهٔ قانونی است. اما بعضی کارفرمایان رویهٔ دیگری در پیش میگیرند. ابزار هر دو عدد را کنار هم نشان میدهد و میگوید کدام مبنای قانونی دارد، بدون اینکه دومی را نادیده بگیرد. -
سقفهای قانونی رعایت میشوند
بعضی مزایا سقف قانونی دارند — عددی که محاسبه نباید از آن بیشتر نشان بدهد، حتی اگر فرمول خام عدد بزرگتری بدهد.
نمونه: محاسبه عیدی عیدی و پاداش پایان سال را حداکثر تا سقف قانونی مصوب همان سال (طبق قانون بودجه) محاسبه میکند، نه بیشتر — حتی اگر دو ماه آخرین مزد عددی بالاتر بدهد.
وضعیت این سه ابزار نمونه
| ابزار | اصلی که نشان میدهد | وضعیت |
|---|---|---|
| محاسبه اضافهکاری | منبع مرجع + مورد اختلافی | منتشرشده |
| محاسبه مالیات حقوق | پلههای تصاعدی از منبع رسمی | در دست ساخت |
| محاسبه عیدی | سقف قانونی | منتشرشده |
خطایی در یک محاسبه یا منبع دیدی؟ از صفحهٔ تماس بگو — گزارشهای خطا خارج از نوبت بررسی میشوند. جزئیات محدودیتهای استفاده در شرایط استفاده.