سهم کارگر از حق بیمهٔ تأمین اجتماعی ۷ درصد حقوق مشمول بیمه است. سهم کارفرما طبق مادهٔ ۲۸ بهطور مستقیم ۲۰ درصد است، ولی در رویهٔ رایج فیش حقوقی معمولاً ۳ درصد حق بیمهٔ بیکاری هم به آن اضافه میشود — مجموعاً ۲۳ درصد، همان رقمی که این ابزار بهکار میبرد. حقوق مشمول بیمه را وارد کن تا ریز محاسبه را ببینی.
این محاسبه سقف قانونی دستمزد مشمول بیمه را در نظر نمیگیرد. اگر حقوق واردشده بالاتر از سقف مصوب تأمین اجتماعی همان سال باشد، حق بیمهٔ واقعی کمتر از عدد نمایشدادهشده است.
منبع درصدها: مادهٔ ۲۸ قانون تأمین اجتماعی (۲۰٪ کارفرما، ۷٪ بیمهشده)؛ ۳٪ بیمهٔ بیکاری رویهٔ رایج است، سند در حال بررسی · فهرست کامل منابع قانونی
حق بیمهٔ کارگر و کارفرما چطور محاسبه میشود؟
سهم کارگر از حق بیمهٔ تأمین اجتماعی ۷ درصد حقوق مشمول بیمه است. سهم کارفرما طبق مادهٔ ۲۸ بهطور مستقیم ۲۰ درصد است، ولی در رویهٔ رایج فیشهای حقوقی معمولاً ۳ درصد حق بیمهٔ بیکاری هم به آن اضافه و مجموعاً ۲۳ درصد محاسبه میشود. این ابزار همان رقم رایج ۲۳ درصد را بهکار میبرد.
سهم کارگر (۷٪) = حقوق مشمول بیمه × ۰٫۰۷ سهم کارفرما (رایج ۲۳٪) = حقوق مشمول بیمه × ۰٫۲۳ (۲۰٪ مادهٔ ۲۸ + ۳٪ بیمهٔ بیکاری) مجموع حق بیمه = سهم کارگر + سهم کارفرما
مفاد مادهٔ ۲۸ فقط دربارهٔ ۲۰ درصد سهم کارفرماست؛ ۳ درصد حق بیمهٔ بیکاری از قانون بیمهٔ بیکاری میآید، نه از مادهٔ ۲۸. چون این دو رقم در فیشهای حقوقی رایج همیشه با هم دیده میشوند، این ابزار مجموع ۲۳ درصد را نمایش میدهد، ولی مستند دقیق آن ۳ درصد هنوز در این پروژه تأیید و تطبیق داده نشده. اگر کارگاه تو مشمول بیمهٔ بیکاری نیست، سهم واقعی کارفرما همان ۲۰ درصد مادهٔ ۲۸ است.
مبنای قانونی
مفاد مادهٔ ۲۸ قانون تأمین اجتماعی: حق بیمه معادل ۳۰ درصد مزد یا حقوق است که از این میزان، ۷ درصد بهعهدهٔ بیمهشده (کارگر)، ۲۰ درصد بهعهدهٔ کارفرما و ۳ درصد از طریق دولت تأمین میشود.
رقم ۲۳ درصدی که در این ابزار برای سهم کارفرما بهکار رفته، مجموع رایج همان ۲۰ درصد مادهٔ ۲۸ بهعلاوهٔ ۳ درصد حق بیمهٔ بیکاری است — قانونی جداگانه که کارفرما موظف به پرداخت آن است. سند رسمی این ۳ درصد در این ابزار هنوز تأیید نشده و شمارهٔ مادهاش عمداً ذکر نمیشود؛ رقم ۲۳ درصد را رویهٔ اجرایی رایج بدان، نه حکم مستقیم مادهٔ ۲۸.
متن کامل مادهٔ ۲۸ قانون تأمین اجتماعی — پایگاه قوانین مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛ سهم ۳ درصدی بیمهٔ بیکاری در حال بررسی و تطبیق است.
یک مثال عددی کامل
فرض کن حقوق مشمول بیمه ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است. ارقام زیر فرضیاند و فقط مسیر محاسبه را نشان میدهند:
| حقوق مشمول بیمه | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
|---|---|
| سهم کارگر (۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۷) | ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ تومان |
| سهم کارفرما، رایج (۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۲۳) | ۳٬۴۵۰٬۰۰۰ تومان |
| همان سهم کارفرما، فقط مادهٔ ۲۸ (۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۲۰) | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| مجموع (کارگر + کارفرمای رایج) | ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان |
| خالص دریافتی کارگر پس از کسر سهم او | ۱۳٬۹۵۰٬۰۰۰ تومان |
نکات و استثناها
تفکیک ۳۰ درصد در مادهٔ ۲۸
کل حق بیمهٔ مادهٔ ۲۸ معادل ۳۰ درصد مزد است، نه ۲۷ یا ۲۳ درصد. این ۳۰ درصد بین سه طرف تقسیم میشود: ۷ درصد کارگر، ۲۰ درصد کارفرما و ۳ درصد دولت. سهم دولت به کارگر یا کارفرما ربطی ندارد و در نتیجهٔ این ابزار نشان داده نمیشود.
چرا ۲۳ درصد، نه ۲۰ درصد؟
۳ درصد اضافه بر ۲۰ درصد مادهٔ ۲۸، حق بیمهٔ بیکاری است — پرداختی جداگانهای که در رویهٔ رایج کارگاهها همیشه همراه سهم کارفرماست. تا سند دقیق این ۳ درصد در این پروژه تأیید شود، عدد ۲۳ درصد را رویهٔ عملی بدان، نه حکم قطعی یک ماده.
سقف دستمزد مشمول بیمه
تأمین اجتماعی هرسال سقفی برای دستمزد مشمول بیمه اعلام میکند. این ابزار در نسخهٔ فعلی چنین سقفی را اعمال نمیکند؛ برای حقوقهای بالاتر از سقف، عدد نمایشدادهشده بیشتر از رقم واقعی سازمان تأمین اجتماعی خواهد بود.
این ابزار چه کاری نمیکند
- سقف قانونی دستمزد مشمول بیمهٔ همان سال را اعمال نمیکند.
- سهم ۳ درصدی بیمهٔ بیکاری را با شمارهٔ مادهٔ قطعی تأیید نمیکند — سند در حال بررسی است.
- سهم ۳ درصدی دولت را نشان نمیدهد، چون بار مالی کارگر یا کارفرما نیست.
- جای مشاورهٔ حقوقی یا استعلام رسمی از سازمان تأمین اجتماعی را نمیگیرد.
سؤالات متداول
سهم کارگر و کارفرما از حق بیمه چقدر است؟
سهم کارگر ۷ درصد حقوق مشمول بیمه است — این رقم مستقیماً از مادهٔ ۲۸ میآید. سهم کارفرما در این ابزار ۲۳ درصد نشان داده میشود که رویهٔ رایج فیشهای حقوقی است، نه عدد صریح مادهٔ ۲۸ (که خودش ۲۰ درصد کارفرماست).
حقوق مشمول بیمه یعنی چه؟
مجموع مزد و مزایای نقدیای که طبق قانون تأمین اجتماعی مبنای محاسبهٔ حق بیمه قرار میگیرد — نه لزوماً کل مبلغ فیش حقوقی.
چرا این ابزار ۲۳ درصد را برای سهم کارفرما بهکار میبرد، نه ۲۰ درصد مادهٔ ۲۸؟
مفاد مادهٔ ۲۸ سهم کارفرما را ۲۰ درصد تعیین کرده. ۳ درصد اضافه، حق بیمهٔ بیکاری است — قانون جداگانهای که کارفرما هم موظف به پرداخت آن است و در رویهٔ رایج فیش حقوقی معمولاً با آن ۲۰ درصد جمع میشود. سند دقیق این ۳ درصد در این ابزار هنوز تأیید نشده؛ اگر کارگاه شما مشمول بیمهٔ بیکاری نیست، سهم واقعی کارفرما همان ۲۰ درصد است.
سهم ۳ درصدی دولت در مادهٔ ۲۸ کجا میرود؟
از همان ۳۰ درصد کل حق بیمه، ۳ درصد را دولت میپردازد — نه کارگر و نه کارفرما. چون بار مالی مستقیم کارگر یا کارفرما نیست، این ابزار آن را در نتیجه نشان نمیدهد.
آیا سقفی برای دستمزد مشمول بیمه وجود دارد؟
بله، تأمین اجتماعی هرسال سقفی برای دستمزد مشمول بیمه تعیین میکند. این ابزار در نسخهٔ فعلی این سقف را اعمال نمیکند؛ برای حقوقهای بالا، نتیجه را با نهاد رسمی تطبیق دهید.
حق بیمهٔ کارگر از حقوق کسر میشود یا جدا پرداخت میشود؟
سهم ۷ درصدی کارگر از حقوق ناخالص کسر و توسط کارفرما به تأمین اجتماعی واریز میشود؛ سهم کارفرما علاوه بر حقوق کارگر و جدا از آن پرداخت میشود.
این محاسبه برای بیمهٔ اختیاری هم درست است؟
خیر. این ابزار برای بیمهٔ اجباری کارگری (تأمین اجتماعی) طراحی شده. نرخها و مبنای بیمهٔ اختیاری متفاوت است.