سنوات پایان کار طبق مادهٔ ۲۴ قانون کار، به ازای هر سال کامل کار، معادل یک ماه آخرین مزد ثابت است — در متن ماده سقفی تعیین نشده، و بدون فرقی بین سابقهٔ متوالی یا متناوب. مزد ماهانه و کل سابقهات را وارد کن تا ریز محاسبه را ببینی.
منبع: مادهٔ ۲۴ قانون کار و تبصرهٔ ۴ الحاقی به مادهٔ ۷ · فهرست کامل منابع قانونی
سنوات چطور محاسبه میشود؟
آخرین مزد ثابت ماهانه را در تعداد سالهای کامل سابقه ضرب کن؛ حاصل، سنوات همان بخش از کارکرد است. اگر سابقه شامل چند ماه اضافه هم باشد، کل ماههای سابقه را بر ۱۲ تقسیم و در مزد ثابت ضرب کن. در متن مادهٔ ۲۴ قانون کار سقفی برای این محاسبه تعیین نشده؛ تنها شرط، داشتن حداقل یک سال سابقه است.
سنوات هر سال کامل = یک ماه آخرین مزد ثابت سنوات کل = آخرین مزد ثابت ماهانه × (کل ماههای سابقه ÷ ۱۲)
طبق مفاد مادهٔ ۲۴، این یک ماه به ازای هر سال منوط به داشتن حداقل یک سال سابقهٔ اشتغال است. برای کارگرانی که کمتر از یک سال و با قرارداد کار موقت (مدتمعین) کار کردهاند، تبصرهٔ ۴ الحاقی به مادهٔ ۷ قانون کار — الحاقی ۱۳۹۴ به موجب مادهٔ ۴۱ قانون رفع موانع تولید — مبنای پرداخت به نسبت ماههای کارکرد را تعیین کرده است؛ یعنی حتی کارکرد چندماهه هم سنوات دارد، نه فقط سابقهٔ کامل یکساله.
مبنای قانونی
مفاد مادهٔ ۲۴ قانون کار: در صورت خاتمهٔ قرارداد کار معین یا مدت موقت، کارفرما مکلف است به کارگری که یک سال یا بیشتر اشتغال داشته، برای هر سال سابقه — اعم از متوالی یا متناوب — بر اساس آخرین حقوق، معادل یک ماه حقوق به عنوان مزایای پایان کار بپردازد.
مفاد تبصرهٔ ۴ الحاقی به مادهٔ ۷ قانون کار (الحاقی ۱۳۹۴ به موجب مادهٔ ۴۱ قانون رفع موانع تولید): کارفرمایان موظفند به کارگران با قرارداد موقت، به نسبت مدت کارکرد، مزایای قانونی پایان کار را به مأخذ هر سال یک ماه آخرین مزد پرداخت کنند.
متن کامل مادهٔ ۲۴ و تبصرهٔ ۴ الحاقی به مادهٔ ۷ قانون کار — پایگاه قوانین مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛ الحاقیهٔ تبصره به موجب قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور، مصوب ۱۳۹۴.
یک مثال عددی کامل
فرض کن آخرین مزد ثابت ماهانه ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است و سه سال و چهار ماه سابقهٔ کار در همان کارگاه وجود دارد. ارقام زیر فرضیاند و فقط مسیر محاسبه را نشان میدهند:
| آخرین مزد ثابت ماهانه | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
|---|---|
| سابقهٔ کارکرد | ۳ سال و ۴ ماه (۴۰ ماه) |
| سنوات (۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۴۰ ÷ ۱۲) | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
نکات و استثناها
سابقهٔ متوالی یا متناوب، فرقی نمیکند
مادهٔ ۲۴ صریحاً هر دو حالت را در نظر گرفته: سابقه چه پشتسرهم باشد چه با فاصله در چند دورهٔ همکاری با همان کارفرما، مجموعشان مبنای محاسبهٔ سنوات است. کافی است در طول این دورهها مجموعاً یک سال یا بیشتر برای همان کارگاه کار کرده باشی.
قرارداد موقت با کمتر از یک سال سابقه
مفاد مادهٔ ۲۴ منوط به داشتن حداقل یک سال سابقهٔ اشتغال است، ولی تبصرهٔ ۴ الحاقی به مادهٔ ۷ این محدودیت را برای قراردادهای کار موقت برداشته: کارفرما موظف است حتی برای چند ماه کارکرد هم، به نسبت همان مدت، سنوات بپردازد.
استعفا و مستندی که هنوز تأیید نشده
رویهٔ عملی اکثر کارگاهها این است که سنوات را در استعفا هم میپردازند، ولی این رویه مستقیماً از مفاد مادهٔ ۲۴ — که دربارهٔ خاتمهٔ قرارداد معین یا موقت است — نمیآید. مبنای قانونی دقیق برای استعفا از قرارداد دائم هنوز در این ابزار تأیید و تطبیق داده نشده؛ تا آن زمان، عدد را رویهای بدان، نه ضمانت قانونی صددرصد.
این ابزار چه کاری نمیکند
- مالیات یا بیمه را از مبلغ سنوات کسر نمیکند؛ سنوات معافیت مالیاتی جداگانهای دارد که این ابزار وارد جزئیاتش نمیشود.
- مبنای استعفا و موارد خارج از خاتمهٔ قرارداد معین یا موقت را با شمارهٔ مادهٔ قطعی تأیید نمیکند — طبق یادداشت بالا، در حال بررسی است.
- توافق قرارداد جمعی یا پیمان کاری که بالاتر از حداقل قانونی سنوات تعیین کرده باشد را نمیداند.
- جای مشاورهٔ حقوقی را نمیگیرد. در اختلاف واقعی، مرجع رسیدگی هیئت تشخیص است.
سؤالات متداول
سنوات چطور محاسبه میشود؟
طبق مادهٔ ۲۴ قانون کار، به ازای هر سال کامل کار — چه متوالی و چه متناوب — معادل یک ماه آخرین مزد ثابت پرداخت میشود. برای کارکرد کمتر از یک سال، مبلغ به نسبت ماههای کارکرد محاسبه میشود.
چه اقلامی در «مزد ثابت» سنوات حساب میشود؟
مزد پایه، پایهٔ سنوات، و مزایای مستمر مانند حق سرپرستی، حق جذب و سختی کار. مزایای رفاهی مثل حق مسکن و بن کارگری جزو این مبنا نیستند.
برای قرارداد کار موقت با کمتر از یک سال سابقه چطور محاسبه میشود؟
تبصرهٔ ۴ الحاقی به مادهٔ ۷ قانون کار — الحاقی ۱۳۹۴ به موجب مادهٔ ۴۱ قانون رفع موانع تولید — کارفرما را موظف کرده به کارگر قرارداد موقت، به نسبت مدت کارکرد، مزایای پایان کار را به مأخذ هر سال یک ماه آخرین مزد بپردازد؛ یعنی حتی چند ماه کارکرد هم سنوات دارد.
سابقهٔ متوالی یا متناوب فرقی میکند؟
خیر. طبق مفاد مادهٔ ۲۴، سابقهٔ متوالی و متناوب یکسان محاسبه میشود. اگر با فاصله چند بار برای همان کارفرما کار کردهای، مجموع همهٔ دورهها مبنای محاسبهٔ سنوات قرار میگیرد.
آیا سنوات سقف قانونی دارد؟
خیر. متن مادهٔ ۲۴ سقفی برای سنوات تعیین نکرده است. بخشنامههای قبلی که سقفی معادل ۷ برابر حقوق ماهانه برای سنوات تعیین کرده بودند، خلاف قانون تشخیص داده و لغو شدند.
استعفا هم مشمول سنوات میشود؟
رویهٔ رایج کارگاهها پرداخت سنوات در استعفا هم هست، ولی مفاد مادهٔ ۲۴ دربارهٔ خاتمهٔ قرارداد معین یا موقت است، نه استعفا از قرارداد دائم. مستند قانونی دقیق برای حالت استعفا هنوز در این ابزار تأیید نشده و در حال بررسی است — این عدد را رویهٔ رایج بدان، نه قطعیت قانونی.
سنوات سالانه پرداخت میشود یا فقط پایان کار؟
هر دو حالت رایج است — بعضی کارگاهها سنوات را سالانه تسویه میکنند، بعضی یکجا در پایان همکاری. اگر تعویض کارفرما هم اتفاق بیفتد، سابقهٔ قبلی از بین نمیرود.