مرخصیِ استحقاقیِ کارگر در هر سال، یک ماه (۲۶ روزِ کاری) است که به نسبتِ
کارکرد حساب میشود. این ابزار استحقاق تو را بر اساسِ ماه یا روزِ کارکرد
حساب میکند و بعد از کسرِ مرخصیِ استفادهشده، باقیمانده را نشان میدهد.
- کارکردِ لحاظشده
- مرخصیِ استحقاقی (۲۶ روز در سال)
- مرخصیِ استفادهشده
مبنای محاسبه: مادهٔ ۶۴ قانون کار (مرخصیِ استحقاقیِ سالانه = یک ماه،
۲۶ روزِ کاری، به نسبتِ کارکرد)
·
فهرست کامل منابع قانونی
مرخصی استحقاقی چگونه محاسبه میشود؟
هر سالِ کاری، ۲۶ روزِ مرخصیِ استحقاقی بهوجود میآید که به نسبتِ کارکرد
حساب میشود: بهازایِ هر ماهِ کارکرد ۲۶ ÷ ۱۲ ≈ ۲٫۱۷ روز و بهازایِ هر روز
کارکرد ۲۶ ÷ ۳۶۵ ≈ ۰٫۰۷۱ روز. باقیمانده = استحقاق − مرخصیِ استفادهشده.
هر ماه کارکرد = ۲۶ ÷ ۱۲ = ۲٫۱۷ روز مرخصی هر روز کارکرد = ۲۶ ÷ ۳۶۵ = ۰٫۰۷۱ روز مرخصی استحقاقِ سال = ۲۶ × (کارکرد ÷ مبنا) ← مبنا: ۱۲ ماه یا ۳۶۵ روز باقیمانده = استحقاق − مرخصیِ استفادهشده
نکتهٔ مهم: مرخصیِ استحقاقی فقط به نسبتِ زمانِ کارکرد تعلق میگیرد؛
زمانی که در مرخصیِ استعلاجیِ تأییدشده بودهای در کارکردِ این مبنا
نقشِ ویژهای دارد — طبقِ قوانینِ همان سال. این ابزار مبنا را ساده
میگیرد؛ موردهای استعلاجی را جدا از آن بررسی کن.
مبنای قانونی
بهموجب مادهٔ ۶۴ قانون کار، مرخصیِ استحقاقیِ سالانهٔ کارگران یک ماه
است (۲۶ روزِ کاری) و جمعهها جزو روزهایِ مرخصی محسوب نمیشود.
استفاده از مجموعِ مرخصیها با توافقِ طرفین و مطابقِ قوانین انجام
میشود؛ بازخریدِ روزهایِ استفادهنشده در پایانِ کار طبقِ همین ماده
و مادهٔ ۶۵ است.
مادهٔ ۶۴ (و ۶۵) قانون کار — آییننامهٔ اجرایی برای سقفِ تجمیعِ
مرخصی و روزهایِ استعلاجی.
یک مثال عددی
فرض کن در این سالِ مرخصی، ۹ ماهِ کامل کار کردهای و ۸ روز مرخصی
استفاده کردهای:
| کارکرد | ۹ ماه |
|---|---|
| استحقاق (۹ × ۲٫۱۷) | ≈ ۱۹٫۵ روز |
| مرخصیِ استفادهشده | ۸ روز |
| باقیمانده | ≈ ۱۱٫۵ روز |
نکات و استثناها
مرخصیِ بیشتر از استحقاق
اگر استفادهشده از استحقاقِ این سال بیشتر باشد، باقیماندهٔ منفی میشود؛
یعنی از حقوق یا مرخصیِ سالِ بعد کسر خواهد شد — در این حالت ابزار عددِ
منفی را با یادآوری نشان میدهد.
تجمیع و ذخیرهٔ مرخصی
برخی مرخصیها با توافقِ کارفرما به سالِ بعد منتقل میشوند؛ سقفِ تجمیع
طبقِ آییننامهٔ اجرایی است. این ابزار فقط استحقاقِ همین سال را حساب
میکند.
ارزشِ روزِ مرخصی
برای قیمتِ روزهایِ استفادهنشده در پایانِ کار، از
ابزار بازخرید مرخصی
استفاده کن — مبنا و فرمولِ آن با اینجا فرق دارد.
این ابزار چه کاری نمیکند
- مرخصیِ استعلاجی و سقفِ تجمیعِ چندساله را لحاظ نمیکند.
- ارزشِ ریالیِ روز مرخصی یا بازخرید را محاسبه نمیکند — آن ابزارِ جداگانه دارد.
- روزهایِ تعطیلِ رسمی را از روزهایِ کارکرد جدا نمیکند.
سؤالات متداول
مرخصیِ استحقاقی در سال چند روز است؟
یک ماهِ کاری، یعنی ۲۶ روزِ کاری در سال (مادهٔ ۶۴ قانون کار) که به نسبتِ کارکردِ همان سال حساب میشود.
به ازای هر ماه کارکرد چند روز مرخصی میشود؟
۲۶ ÷ ۱۲ ≈ ۲٫۱۷ روز در هر ماهِ کارکردِ کامل؛ برای کارکردِ ناقص همان نسبت را از روی ۲۶ تقسیم بر ۳۶۵ و ضرب در روزهای کارکرد بگیر.
مرخصیِ استفادهنشده در پایان کار چه میشود؟
طبق مادهٔ ۶۴ و ۶۵ قانون کار، بهصورتِ بازخرید (پرداختِ ارزشِ روز) تسویه میشود — از ابزارِ «بازخرید مرخصی» استفاده کن.
اگر مرخصیِ بیشتر از استحقاق باشم چه؟
مازادِ استفادهشده معمولاً از حقوق یا استحقاقِ آینده کسر میشود؛ این ابزار باقیماندهٔ منفی را با یادآوری نشان میدهد.
مقالاتِ
«مرخصی استحقاقی، استعلاجی و نحوهٔ محاسبه»
و
«بازخرید مرخصی»
شرایط و استثناها را کامل میگویند.