شببیداری سر مرخصی معمولاً دو جای ماجرا خراب میشود: یک، «۳۰ روز» را برای چه دورهای حساب میکنند؛ دو، مرخصیِ استعلاجی را با استحقاقی یکی میگیرند. این دو قلمِ جدا، مبنای بازخرید پایانِ کار هم هستند.
مرخصی استحقاقی چیست؟
مرخصی استحقاقی، مرخصیِ با حقوقی است که کارگر برای هر سال (یک سال کارکرد) گرفته است — معمولاً ۳۰ روز در سال، قابل ذخیره در حدود مقرر و قابل بازخرید در پایان رابطهٔ کاری. مزدش بهنرخ مزد روزانهٔ مزد ثابت است.
مرخصی استعلاجی چیست و چه فرقی دارد؟
مرخصی استعلاجی بابت بیماری است و چیزی جدا از مرخصی استحقاقی عادی است؛ با معرفی و تأیید مراجع درمانیِ مورد قبول، جزو ۳۰ روزِ استحقاقی محاسبه نمیشود. ضوابطِ دقیق و مواردِ قابلتأیید هر سال با آییننامههای همان سال بهروز میشود — سنجگر تا تأیید رسمی، در اینباره عدد ثبت نمیکند.
| نوع مرخصی | نحوهٔ اعطا | مبنا برای بازخرید |
|---|---|---|
| استحقاقی (عادی) | ۳۰ روز برای هر سال کارکرد، با حقوق | مزد روزانهٔ مزد ثابت، در پایان همکاری |
| استعلاجی | با تأیید مراجع درمانی، جدا از ۳۰ روز | بهعنوان استعلاجی معمولاً مشمول بازخرید نیست |
مثال عددی
فرض کن کارگری در پایان همکاری ۱۲ روز مرخصی استحقاقیِ ذخیره دارد و مزد ثابتاش ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است (ارقام فرضی برای روشن شدن روند):
| مزد ثابت روزانه (۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۰) | ۵۳۳٬۳۳۳ تومان |
|---|---|
| بازخرید ۱۲ روز ذخیره (۵۳۳٬۳۳۳ × ۱۲) | ۶٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان |
اشتباههای رایج
یکی گرفتن استعلاجی و استحقاقی
استعلاجی با تأیید پزشکی جدا از سهم ۳۰ روزه است؛ قاطیکردنشان روزهای بازخریدیِ واقعی را کم میکند.
حساب کل مرخصیِ سال پایهٔ هیچچیز
مرخصیِ بدونِ حقوق مبنای پرداختی جداگانه دارد؛ صفرش در مبناهای حقوقی اثر ندارد ولی روزهای استحقاقیِ ذخیره در پایان کار ارزش دارند.
فراموش کردن ذخیرهٔ سقفدار
همهٔ روزهای باقیمانده همیشه قابل بازخرید نیست؛ سقفِ ذخیرهٔ رویهای را در مقالهٔ بازخرید مرخصی ببینید.
سؤالات متداول
مرخصی استحقاقی سالانه چقدر است؟
معمولاً ۳۰ روز برای هر سال کارکرد کامل، با حقوق و بر اساس مزد روزانهٔ مزد ثابت.
مرخصی استعلاجی از استحقاقی کم میشود؟
خیر؛ با تأیید مراجع درمانیِ مورد قبول، جدا از سهم ۳۰ روز حساب میشود.
مرخصی ذخیرهشده در پایان کار چه میشود؟
در حدود سقفِ ذخیره، بهنرخ مزد روزانهٔ مزد ثابت قابل بازخرید است — جزئیات در مقالهٔ بازخرید مرخصی.
مبنا برای پرداختِ روزهای مرخصی چیست؟
مزد روزانهٔ مزد ثابت (مزد ثابت ماهانه ÷ ۳۰)، نه جمع کل فیش.
محاسبه کن
ارزش روزهای ذخیره و مبنای درست بازخرید را حساب کن.
محاسبهٔ مرخصی استحقاقی بازخرید مرخصی فیش حقوقی کامل سنوات پایان کار