شبکاری ۳۵٪ و جمعهکاری ۴۰٪ فوقالعاده بر مزدِ ساعتی است — ولی این ضرایب روی مزدِ ساعتی (مزد ثابت ÷ ۲۲۰) حساب میشوند، و نوبتکارها قواعد جدایی دارند. در این مقاله نرخها، فرمول و چهار اشتباه رایج را با مثال مرور میکنیم.
شبکاری چیست و نرخش چند است؟
طبق مادهٔ ۵۸ قانون کار، کارِ انجامشده در بازهٔ تقریبی ۱۰ شب تا ۶ بامداد «شبکاری» است و برای کارگرانی که نوبتکار نیستند، ۳۵٪ اضافه بر مزد ساعتی دریافت میشود. کارگری که با برنامهٔ منظم نوبتکار است، مشمول ضوابط ویژهٔ نوبتکاری است، نه این فوقالعادهٔ شبکاری — آن ضوابط را جدا باید خواند.
جمعهکاری چیست و نرخش چند است؟
جمعه، روز استراحت هفتگی است. طبق مادهٔ ۶۲ قانون کار، اگر کارگر در روز جمعه کار کند، علاوه بر مزدِ همان روز، ۴۰٪ فوقالعاده دریافت میکند. این با اضافهکاریِ روز عادی یکی نیست و نرخش متفاوت است.
فرمولها
| مزد ساعتی عادی | مزد ثابت ماهانه ÷ ۲۲۰ |
|---|---|
| هر ساعت شبکاری | مزد ساعتی عادی × ۱٫۳۵ |
| هر ساعت کار در روز جمعه | مزد ساعتی عادی × ۱٫۴ |
مثال عددی
فرض کن مزد ثابت کارگری ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است (ارقام فرضی برای روشن شدن روند). مزد ساعتی میشود حدود ۷۲٬۷۲۷ تومان:
| ۴ ساعت شبکاری (۷۲٬۷۲۷ × ۱٫۳۵ × ۴) | ۳۹۲٬۷۲۷ تومان |
|---|---|
| ۸ ساعت کار روز جمعه (۷۲٬۷۲۷ × ۱٫۴ × ۸) | ۸۱۴٬۵۴۵ تومان |
اگر جمعه را با نرخِ اشتباهِ شبکاری (۱٫۳۵) حساب کنی، در همان ۸ ساعت حدود ۲۹٬۰۹۱ تومان کم میشود.
اشتباههای رایج
قاطی کردن ضرایب ۱٫۳۵ و ۱٫۴
شبکاری ۳۵٪ و جمعهکاری ۴۰٪ دارد؛ فرقشان کوچک ولی در ماه اثرش محسوس است.
محاسبهٔ جمعه با مزد روزانه بهجای ساعتی
فوقالعادهٔ جمعه روی مزد ساعتی (÷ ۲۲۰) حساب میشود، نه روی مزد روزانه (÷ ۳۰) — مبنای روزانه مال عیدی است.
اعمال شبکاری برای نوبتکارها
نوبتکارها مشمول ضوابط نوبتکاریاند (فوقالعادهٔ نوبت بهجای فوقالعادهٔ شبکاری) — قاطیکردن این دو، محاسبه را غلط میکند.
جمع بیش از حد ساعات شبانه
سقف ساعات اضافهکاری روزانه (۴ ساعت) در شبکاری هم برقرار است؛ کار بیش از آن باید برنامهریزی قراردادی و موافقت کارگر را داشته باشد.
سؤالات متداول
نرخ شبکاری چند است؟
۳۵٪ اضافه بر مزد ساعتی عادی، برای کارگر غیر نوبتکار (مادهٔ ۵۸ قانون کار).
نرخ جمعهکاری چند است؟
۴۰٪ فوقالعاده علاوه بر مزد همان روز، طبق مادهٔ ۶۲ قانون کار.
نوبتکار و شبکار با هم تفاوت دارند؟
بله. نوبتکاری برنامهٔ منظمی با جبران نوبت دارد و ضوابط ویژهاش جداست؛ فوقالعادهٔ ۳۵٪ شبکاری برای غیرنوبتکارها است.
سنوات و عیدیِ شبکار و جمعهکار چطور حساب میشود؟
مبنا، مزد ثابت است؛ فوقالعادههای شبکاری و جمعهکاری تجمعی در مزدِ پایه وارد نمیشوند — اینها جدا محاسبه و پرداخت میشوند.
محاسبه کن
مزد ثابتت و ساعتهای شب و جمعه را وارد کن؛ ریز محاسبه کنار نتیجه میآید.
شبکاری و جمعهکاری محاسبهٔ اضافهکاری فیش حقوقی کامل