عیدی ۱۴۰۵: مبلغ، نحوهٔ محاسبه، حداقل و سقف قانونی

خانه/مقالات/عیدی ۱۴۰۵

عیدی و پاداش پایان سال، حق قانونی هر کارگرِ مشمول قانون کار است و مبلغش از یک فرمول ساده روی «مزد ثابت روزانه» به دست می‌آید، نه از روی رقم کل واریزی فیش. در این مقاله فرمول، حداقل، سقف و سه اشتباه رایج محاسبه را می‌بینی — و در انتها ابزاری که خودش ریز محاسبه را کنار نتیجه نشان می‌دهد.

عیدی و پاداش پایان سال چیست؟

فرمول محاسبهٔ عیدی

برای یک سال کارکرد کامل:

برای کارمندی که کمتر از یک سال سابقه دارد، همان ۶۰ روز به نسبت روزهای کارکرد محاسبه می‌شود:

حداقل و سقف قانونی

عیدی نباید از ۶۰ روز حداقل مزد روزانهٔ همان سال کمتر باشد (که معادل دو برابر حداقل مزد ماهانه می‌شود) و از ۹۰ روز هم تجاوز نمی‌کند. رقمِ ریالیِ این حداقل و سقف به بخشنامهٔ دستمزد همان سال گره خورده؛ برای سال ۱۴۰۵، رقم رسمی را ابزار عیدی و پاداش به‌روز نگه می‌دارد — همان سیاست سنجگر که تا انتشار بخشنامه، عدد حدسی منتشر نمی‌شود.

مثال عددی

فرض کن مزد شغل کارگری ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و پایهٔ سنوات ماهانه‌اش ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان است؛ مزد ثابت ماهانه می‌شود ۱۶٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان (ارقام فرضی برای روشن شدن روند).

توجه کن اگر همان کارگر ۱۸۰ روزه را با «مجموع کل فیش» (مثلاً با بن و حق مسکن بیش‌تر) حساب کنی، رقم عیدی بالاتر از مقدار قانونی درمی‌آید — دقیقاً همان خطایی که در محاسبهٔ اضافه‌کاری و سنوات هم تکرار می‌شود، چون همه از یک مبنای اشتباه شروع کرده‌اند.

اشتباه‌های رایج

محاسبه روی کل رقم واریزی فیش

رفاهیه‌هایی مثل حق مسکن، بن و حق اولاد را وارد مبنای عیدی کردن. مبنای درست فقط مزد ثابت روزانه است.

یکسان گرفتن عیدی با سنوات

سنوات یک‌بار و در پایان همکاری پرداخت می‌شود؛ عیدی هر سال و تا وقتی شاغلی. این دو مستقل از هم‌اند و هیچ‌کدام جای دیگری را نمی‌گیرد — تفاوت سنوات و عیدی.

فراموش کردن تناسب برای کمتر از یک سال

کارگری که چند ماه آخر سال استخدام شده، حق ۶۰ روز کامل را ندارد؛ به نسبت روزهای کارکرد محاسبه می‌شود. با تاریخِ ورودت، ابزار «عیدی و سنوات بر اساس تاریخِ ورود» این نسبت و سنواتِ همان سال را هم یک‌جا برآورد می‌کند.

سؤالات متداول